प्रत्ययाः « संस्कृत नाम दैवी वाक्

च्वि प्रत्ययः

August 25, 2009 at 9:04 PM | Posted in प्रत्ययाः | Leave a comment

च्वि प्रत्ययः

च्विप्रत्ययः अभूततद्भावार्थकः भवति अर्थात् यद् वस्तु पूर्वम् तस्मिन् रूपे नासीत् किन्तु सम्प्रति परिवर्तितम् रूपम् धारयति तस्य बोधाय च्विप्रत्ययः प्रयुज्यते।

एषः प्रत्ययः कृ-भू-अस् धातूनाम् एव योगे भवति।प्रक्रियायाम् प्रत्ययः लुप्तः भवति।पूर्वपदस्य अन्तिमः अकारः आकारः वा ईकाररूपम् गृह्णाति।पूर्वपदस्य अन्तिमे यदि अन्ये स्वराः भवन्ति ते दीर्घाः जायन्ते।

उदाहरणानि

अकृष्णः कृष्णः क्रियते – कृष्णीक्रियते

अपटुः पटुः भवति – पटूभवति

अश्यामः श्यामः भवति – श्यामीभवति

अलक्ष्यम् लक्ष्यम् करोति – लक्ष्यीकरोति

अश्वेतम् श्वेतम् करोति – श्वेतीकरोति