नृपसेवकवानर-कथा — The King’s Monkey Servant

July 23, 2009 at 6:57 PM | Posted in अनुच्छेदाः (Articles) | 1 Comment
 

तस्माच्चिरायुरिच्छत कस्यचिद्राझो एकदा

नृपेण मूर्खोऽनुचरो रक्षणियः नित्यं वानरोऽतिभक्तिपरोऽङ्गसेवकोऽन्तःपुरेऽप्यप्रतिषिद्ध्प्रसरोऽतिविश्वासस्थानप्रभूत् राझो निद्रागतस्य वानरो व्यजनं नीत्वा वायुं विदधति राझो वक्षःस्थलोपरि मक्षिकोपविष्टा व्यजनेन मुहुर्मुहुर्निषिध्यमानापि पुनः पुनस्तश्रैथपविशति ततस्तेन स्वभावचपलेन मूर्खेण वानरेण क्रुधेन सता तिक्ष्णं खड्गमादाय तस्या उपरि प्रहारो विहितः ततो मक्षिका उड्डिय गता तेन शितधारेणासिना राझो वक्षो द्विधा जातं, राजा मृतश्च

“A king wishing long life should never keep foolish servants.”

A king had a monkey as his body-guard. He was very fond of the king, and as he was very much trusted by the king, he could go into the kings’ bed room without being stopped by anyone.

Once when the king was sleeping the monkey started breezing the king with a fan. While doing this a fly came and sat on the king’s chest. The monkey tried to ward off the fly with the fan. But the fly would come again and sit on the same place.

The monkey due to its foolish nature became angry, got a sharp sword and hit the fly to kill it. The fly flew away but, the king’s chest was divided into two, and the king died. 

Advertisements

1 Comment »

RSS feed for comments on this post. TrackBack URI

  1. नृपेण मूर्खोऽनुचरो न रक्षणियः । नित्यं वानरोऽतिभक्तिपरोऽङ्गसेवकोऽ

    =\ भवता उद्दिष्टोऽर्थस्तु – अङ्गरक्षकः भटः।
    ========================
    अन्तःपुरेऽप्यप्रतिषिद्ध्प्रसरोऽतिविश्वासस्थानप्रभूत् ।

    = स्थानमभूत्; विश्वासास्पदः भृत्य आसीत् इति साधु वाक्यम्।
    ===================
    राझो निद्रागतस्य वानरो व्यजनं नीत्वा वायुं विदधति

    = व्यजनेन वीजयति इति सरलं वाक्यमुक्तार्थे।
    ================
    राझो = राज्ञः,

    वक्षःस्थलोपरि = वक्षसि, अथवा, वक्षःस्थले,
    =============
    मक्षिकोपविष्टा । व्यजनेन मुहुर्मुहुर्निषिध्यमानापि पुनः पुनस्तश्रैथपविशति । ततस्तेन स्वभावचपलेन मूर्खेण वानरेण क्रुधेन = क्रुद्धेन (?)

    सता तिक्ष्णं = तीक्ष्णं, निशितधारम्,
    ===============
    खड्गमादाय तस्या उपरि प्रहारो विहितः ।\\

    = तीक्षेण खड्गेन सा प्रहृता।
    ====================

    ततो मक्षिका उड्डिय = उड्डीय, गता ।
    ================

    तेन शितधारेणासिना राझो वक्षो द्विधा जातं, राजा मृतश्च ।


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

Blog at WordPress.com.
Entries and comments feeds.

%d bloggers like this: